qkhabar
ارسال پیامک
 
   اخبار و رویدادها  چاپ   کمينه
    ترجمه: English   Turkey   العربی 
تعداد نظرها: 0 نظر  تعداد بازدید: 21821  تعداد امتیازدهی:  11   (Article Rating 


بررسی پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی و تاثیر آن بر صادرات فرش دستباف

بررسی پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی و تاثیر آن بر صادرات فرش دستباف

 

وتاثیر آن بر صادرات فرش دستباف عنوان مقاله ای از افسون یعقوبی کارشناس امور گمرکی حوزه نظارت گمرکات استان آذربایجان غربی :

 

سازمان تجارت جهانی
سازمان تجارت جهانی با بیش از 144 عضو یکی از بزرگترین سازمانهای اقتصادی در سطح بین المللی است که درحال حاضر حدود90% کشورهای جهان در عضویت (دائمی یا ناظر)آن می باشند. سازمان تجارت جهانی با هدف تسهیل تجارت بین کشورها از طریق ایجاد شرایط منصفانه و عادلانه برای رقابت و ارتقای سطح زندگی و درآمدها و اشتغال کامل و توسعه تولید و بهره برداری بهینه از منابع جهان حتی در بخش خدمات ضمن حفظ محیط زیست و کمک به مشارکت فعال کشورهای در حال توسعه در تجارت جهانی ایجاد گردید. در حالی که گات تنها بر تجارت کالائی نظارت داشت .
§        موقعیت کشورهای در حال توسعه:

در ابتدا سا زمان تجارت جهاني بیشتر به سود کشورهای ثروتمند و توسعه یافته بود و در حال توسعه ها تمایل زیادی برای پیوستن بدان نداشتند. کشورهای در حال توسعه کنفرانسی به نام « کنفرانس سازمان ملل برای تجارت و توسعه» تشكيل دادند که باعث تغییراتی در اصول تجارت جهانی گردید. از جمله آنکه مجموعه کشورهای در حال توسعه از یک سلسله استثنائات برخوردار شدند که در سطحی مساوی نسبت به کشورهای توسعه یافته عمل کنند و اگر کشورهای در حال توسعه بخواهند از صنعت نوپای خود حمایت کنند، برای آنها محدودیتی ایجاد نشود. و چنانچه دچار کمبود عرضه و مشکلات تر از پرداختها شدند بتوانند از اعطای امتیازات و تخفیفات گمرکی خودداری نمایند.
عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و آثار آن بر توسعه صادرات غیر نفتی:
§        بحث درباره پیوستن ایران به تجارت جهانی از حدود سال 1338 یعنی چهار دهه قبل مطرح بود دولت ایران کمیته ای را مأمور بررسی این مسأله کرد و نتیجه ای در برنداشت.
§        ایران با اجرای دو برنامه توسعه اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی، زمینه مساعدی برای بهبود ساختار اقتصادی، رشد سرمایه گذاری تولیدی و صنعتی به وجود آورد و از سوی دیگر با عنایت به محدودیت منابع نفت و ضرورت کاهش وابستگی به صادرات نفتی رشد صادرات غیر نفتی برای ادامه حیات اقتصادی کشور الزامی گردید که نیاز به تقویت توان رقابت تولیدات داخلی، بهبود کیفیت محصولات و بازاریابی و دسترسی به بازارهای بین المللی دارد.                                                                         
کشورهایی که بدون پیوستن به تجارت جهانی به فعالیت های اقتصادی و تجاری خود ادامه می دهند از مزایای مربوط به دسترسی به بازارهای کشورهای عضو این سازمان، حذف موانع گمرکی و تعرفه ای دچار مشکل شده و صادراتشان محدودتر و وارداتشان با هزینه بیشتری تأمین خواهد شد.
بسترهای لازم برای الحاق ایران به تجارت جهاني عبارتند از:
§        توسعه سیاسی
§         احراز سهمی از تجارت جهانی
§         ایجاد شرایط تأسیس بنگاه های کوچک
§         اصلاح ساختار اقتصادی
§         رشد صنعت و بهبود تکنولوژی
§         اصلاح نظام ارزی
§         حذف یارانه
§         استفاده از شیوه های حمایتی سازمان تجارت جهاني
§         فعال کردن بخش خصوصی و ایجاد شرایط رقابتی
§         تربیت مدیران کارآفرین
§         حذف موانع غیر تعرفه ای و تعدیل تعرفه ها
مزایای پیوستن ایران به سازمان جهانی تجارت

§        دسترسی آسانتر به بازارهای خارجی
§        جذب بیشتر سرمایه گذاران خارجی
§        امکان استفاده از مشاوره و سیستم های حمایتی سازمان تجارت جهاني برای حل اختلافات تجاری
§        توسعه صادرات ایران و بخصوص محصولاتی که در تولید آنها مزیت داریم
§        ارتقای کیفی محصولات تولیدی با رعایت استانداردهای بین المللی
§        اصلاح سیستم های حمایتی در اقتصاد
§        اجبار دولت به گسترش حیطه عملکرد بخش خصوصی
§        کاهش فساد مالی و اداری
 
معایب پیوستن ایران به تجارت جهانی:
§        گسترش بیکاری
§        افزایش نرخ تورم
§        عدم بهبود وضعیت فقر و توزیع درآمد
§        امکان کسری زیاد در تراز بازرگانی به دلیل افزایش واردات
§        زوال بسیاری از شرکت های داخلی به دلیل عدم توانائی در رقابت
§        تهدید امنیت ملی کشور
مهمترين عوامل كاهش سهم ايران از صادرات جهاني
§        بعدعرضه:ظهور رقبای جدید و کپی برداری از طرح ها و نقوش ایرانی
§        بعد تقاضا: به تمرکز و وابستگی صادرات فرش دستباف به بازار خاص کشورهای اروپایی
    علاوه بر این عواملی چون تغییر مکرر قوانین و مقررات، پراکندگی مراکز تولید، عدم کنترل و اعمال نظر کارشناسی بر فرآیند تولید، استفاده از مواد اولیه نامرغوب، این صنعت را آسیب پذیر نموده است.
ضرورت صادرات غیر نفتی
§        صادرات اغلب کشورهای در حال توسعه از جمله ایران به فروش یک یا چند محصــــول خاص محدود می شود. در مقابل بسیاری از کشورها تنها به صدور مواد خام و اولیه معدنی و کشاورزی اکتفا می کنند. این امر منجر به شکستگی صادرات این قبیل کشورها در برابر ناملایمات و فشارهای خارجی می شود. زیرا رونق و رکود اقتصادی کشـــــــور صادرکننده به شدت به قیمت و میزان صدور یک کالا بستگی پیدا می کند.
به اعتقاد کارشناسان اقتصادی، اتکا به درآمدهای نفتی و فروش ثروت ملی، در چندین سال گذشته مانع از آن شده تا به فكرتوسعه صادرات غیر نفتی باشيم . و مادامی که بازار نفت از رواج و رونق خوبی برخوردار می شده، صادرات غیر نفتی و مسائل و مشکلات آن به کلی به فراموشی سپرده می شد. بی تردید افزایش شدید جمعیت، کاهش ذخایر نفتی و بالارفتن هزینه استخراج، بی اطمینانی به آینده بازار جهانی نفت و ... نیاز کشور را به منابع ارزی تشدید خواهد کرد.
اهداف اصلی صادرات
§        فروش مازاد توليد
§        ارزآوری
§        ارتقای کیفیت وفن آوری
رشداقتصادی
فروش مازاد تولید
§        در واقع تولیدکنندگان با افزایش سطح تولید خود، هزینه های ثابت سرانه هر واحد کالای تولید شده را کاهش می دهند. رخداد چنین امری در سطح کلان منجربه مازاد تولید در بازارهای داخلی خواهد شد. وجود مازاد تولید در داخل، تولیدکنندگان را به یافتن بازارهای خارجی جدید ترغیب خواهد کرد.
ارزآوری
§        رشد شتابان جمعیت و نیز زیربناهای تولیدی و تبدیل تولیدات سنتی به تولیدات تجاری و قابل رقابت در بازارهای جهانی، نیازمند واردات کالاهای مختلف خواهد بود. ورود کالاهای متفاوت به کشور، منابع ارزی فراوانی را می طلبد و داشتن منابع ارزی، مستلزم صادرات کالاهای تولید شده در داخل کشور می باشد.
ارتقای کیفیت و فن آوری
§        یکی از اهداف توسعه صادرات، ارتقای کیفیت و بالابردن
    سطح دانش و فن آوری در کشور است. در حقیقت گسترش
    صادرات، اسباب رقابت و به دنبال آن بهبود کیفیت و فن
    آوری را در محصولات صادراتی در پی خواهد داشت.
رشد اقتصادی
§        به عقیده بسیاری از کارشناسان اقتصادی،توسعهصادراتموتور محرکه رشد اقتصادی است. توسعه صادرات نیازمند ملزوماتی هم چون نیروی انسانی متخصص و کارآمد، زیر بناهای مناسب اقتصادی و غیره است و چنانچه این شرط فراهم شود، رشد اقتصادی کشور خود به خود تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
اهداف توسعه صادرات غير نفتي
§        استفاده موثر وكاراازمنابع توليدي
§         افزايش ظرفيتهاي توليدي
§         اشتغال
§         كمك به توسعه صنعتي
§         تقويت ارزش پول ملی
 
جایگاه فرش در رشد اقتصادی
§        اهمیت فرش از آنجاناشی می شود که یکی از ارکان صادرات غیر نفتی و ارزآوری برای اقتصاد کشور می باشد. هنر و صنعت فرش شاید از معدود حرفه هایی می باشد که مشاغل جانبی فراوان دارد. در شرایط کنونی اقتصاد، ایجاد اشتغال یکی از محورهای سیاستگذاری دولت محسوب می شود. صنعت فرش دستباف یکی از صنایع کاربر است که با هزینه های ثابت اندک و با استفاده از تجهیزات ساده در کارگاههای خانگی موجب اشتغال زایی قابل ملاحظه ای در اقتصاد کشور می شود.
موانع ومشكلات توسعه صادرات فرش دستباف
§        عرضه وتوليد كالا به صورت نه چندان مطلوب
§        عدم امنیت کافی برای سرمایه گذاری
§        ضعف بسته بندی وحمل ونقل
§        مشکلات مالیاتی واخذ عوارض گوناگون
§        عدم استفاده ازمناطق آزاد تجاری وبالا بودن هزینه تولید
§        افزایش شدیددرآمدنفت وبی نیازی نسبی ازدرآمد ارزی غیر نفتی
§        کمبود زیرساختهای مناسب جهت تولیدفرش
§        کمبود تبلیغات دربازارهای جهانی
§        عدم ایجاد شرایط مناسب برای اتباع خارجی جهت خریدوبازدیدازمراکزتولید
§        عدم برنامه ریزی جهت حفظ حقوق مالکیت معنوی درفرش (طرح ونقش)
§        عدم شناسایی سلایق ونیازهای بازار(طرح ورنگ واندازه و...
راهکارهای توسعه صادرات غیرنفتی
§        ایجاد مراکزاطلاع رسانی پویا ومدرن برای صادرکنندگان
§        تقویت دیپلماسی تجارت خارجی
§        اتخاذ سیاستهای پولی ومالی هماهنگ باسیاستهای تجاری وصادراتی
§        تبلیغات موثربرای کالاهاوخدمات غیرنفتی
§        فعال شدن بخش خصوصی
§        کاهش دیوانسالاری اداری وحذف تشریفات زائد
§        تربیت متخصصان لازم دررشته های بازاریابی وبیمه گری وحمل ونقل
§        عملکرد صحیح وبهتر صندوقهای بیمه وضمانت صادرات
پتانسیل های موجود در فرآیند تولید فرش دستباف
§        وجود خطوط تولید مجزا به اندازه تعداد دار قالی
§        وجود تنوع بسیارزیاد در طرحها ونقشه ها
§        امکان بکارگیری ترکیب مناسب از مواد اولیه در بافت فرش
§        امکان تولید در اندازه هاومقادیر مختلف
§        تولید با هر میزان تراکم در بافت ویا هر نوع گره    
§        ایجاد شغل (فراهم سازی مواد اولیه ،طراحی نقشه ،بافت قالی)
سهم صادرات فرش در صادرات غیر نفتی
§        فرش دستباف دومین منبع ارزی پس از نفت و مهمترین کالای صادراتی غیرنفتی کشور ماست. همان گونه که نفت سهم بالایی از کل صادرات کشور را دارا است. صادرات فرش نیز تاثیر قابل ملاحظه ای بر صادرات غیرنفتی دارد. در سال های اخیر صادرات فرش و سهم ایران از بازارهای جهانی به شدت کاهش پیدا کرده، به گونه ای که صادرات این کالا از 581 میلیون دلار در سال 1379 به 405 میلیون دلار در سال 1385 تنزل یافته است.
§        میانگین سهم صادرات غیر نفتی طی این دوره 2/30 درصد و میانگین سهم صادرات فرش از صادرات محصولات کشاورزی و سنتی 8/41 درصد می باشد.
جایگاه ایران دربازارجهانی فرش
§        سهم تجارت جهانی فرش از کل تجارت جهان حدود08/0 درصد است کل صادرات فرش جهان در سال 1992 معادل 1796 میلیون دلار می باشد. صادرات فرش کشور ما در این سال برابر با 513 میلیون دلار بوده است. زمانی حدود 55 درصد بازارهای جهانی فرش متعلق به ایران بوده، ولی در حال حاضر این سهم به کمتر از 25 درصد کاهش پیدا کرده است. رقبای اصلی ایران در بازار جهانی فرش عبارتند از: چین، هند، نپال، پاکستان و ترکیه. نرخ دستمزد و هزینه تولید فرش در ایران بالاتر از کشورهای رقیبی همچون هند و چین و پاکستان است. زیرا از طرفی این کشورها از نیروی کار ارزان و فراوان برخوردارند و از طرف دیگر نرخ تسهیلات بانکی اعطا شده به بافندگان فرش بسیار پایین یا صفر است. در واقع کشورهای رقیب، نفشه های فرش ایرانی را کپی کرده و این نقشه ها را با هزینه کمتر تولید و صادر می کنند. به نظر بسیاری از کارشناسان، اگر بی توجهی به صنعت فرش دستباف همانند گذشته ادامه داشته باشد، بدون شک سهم ایران از بازارهای جهانی فرش کمتر و کمتر خواهد شد.
نتیجه گیری
§        پیوستن به تجارت جهانی بازاررقابتی بزرگی را پیش روی تولید کنندگان ایرانی می گشاید که از طریق آن می توانند توانمندیهای خویش را جهانی سازند. در وضعیت فعلی بیشتر صادرات غیر نفتی یا براساس تفاهم میان دولتها یا با ارزان فروشی کالاهای ساخت داخل انجام می شود که علی رغم افزایش صادرات غیر نفتی در سالهای اخیر، سودی جز تورم فزاینده در بازار داخلی، نصیب اقتصاد کشور نشده و بیشتر ارز ناشی از صادرات در بانک های بین المللی بلوکه شده و به دلیل غیر واقعی بودن بازار ارز با نرخ ارز داخلی، صادرکنندگان علاقه ای به انتقال این ارزها که می تواند سبب رونق اقتصاد و بازار داخلی گردد ندارند. آنچه مسلم است که سیستم فعلی تولید، توزیع و مصرف تولیدات داخلی، شرایط بهینه لازم برای تحقیق اهداف صادراتی و حضور در بازارهای جهانی را تامین نمی کند و مستلزم تغییرات ساختاری در چارچوب تخصیص بهینه منابع و جلوگیری از اتلاف آن خواهد بود.
§        توسعه و گسترش صادرات غیر نفتی در کشور، مستلزم ایجاد امکانات و زیر بناهای مورد نیاز خواهد بود. بدون فراهم کردن زیربناهای لازم، در صحنه رقابت بین المللی همواره با شکست مواجه خواهیم شد. با شرایط موجود و حرکت بسیار کند صادرات غیر نفتی ، روزبروز بازارهای بیشتری را از دست خواهیم داد. مثال بارز این گفته، صادرات فرش دستباف است.
 
پیشنهادات
§        استانداردسازی محصولات تولیدی، گسترش به کارگیری ابزارهای مدرن و مناسب در زمینه طراحی، کاهش هزینه های تولید، کنترل کیفیت، ایجاد انگیزه و امید برای بافندگان و تجار داخلی و خارجی از طریق گسترش تامین اجتماعی و بیمه، تأمین بهداشت و سلامت بافندگان، گسترش مراکز اطلاع رسانی فنی و بازرگانی، نظارت مستمر بر بافت قالی توسط استادکاران و بافندگان ماهر، تضمین خرید فرش های تولید شده و عرضه به موقع آن به بازار مصرف، فراهم کردن زمینه های آموزش و تحقیقات در صنعت فرش، پیشنهاد روش های بازاریابی جدید، مطالعه بازار داخلی و خارجی فرش، تامین مواد اولیه و ... ازجمله عواملی است که می تواند باعث رونق بیشتر تولید و تجارت فرش دستباف کشور گردد.


کد خبر:  1001195
فرستنده: acu.ir Admin
گروه:
امتیازدهی
اين مطلب تا چه ميزان مورد قبول شما واقع شد؟
نظرات

نام و نام خانوادگی (الزامی)

پست الکترونیکی (الزامی)

وب سایت