qkhabar
ارسال پیامک
 
      چاپ   کمينه

 

شهرستان ماکو

ماکو در طول جغرایایی 44 درجه و 30 دقیقه و عرض جغرافیایی 39 درجه و 18 دقیقه با جمعیتی بالغ بر 202939 نفر و با مساحتی برابر 6089 کیلومتر مربع در 260 کیلومتری شمال غربی ارومیه و در دامنه کوههای آرارات در مرز ایران ، ترکیه و نخجوان و در فاصله 910 کیلومتری تهران قرار دارد. شهر قدیمی ماکو در دامنه کوه بنا شده و تا زمان « شاه عباس دوم» پا برجا و آباد بود. ماکو در اصل میان کوه بوده که به علت کثرت کاربرد «میانکو» ، کم کم ماکو خوانده شد. بنا به برخی روایات چون دور شهر ماکو را کوهها فرا گرفته اند و در شبهای مهتابی ماه دیده نمیشود به آن « ماه کو» گفته اند و اندک اندک ماه کو به ماکو تبدیل شده است.

تاسیس شهر ماکو و بنای کنونی آن که رود «زنگبار»آن را به دو بخش شمالی و جنوبیی تقسیم کرد است ، توسط ایل «بیات» انجام شده است. «مصطفی بییگ» رییس ایل در خدمت نادر شاه در خراسان بوده ، پس از قتل نادر شاه به ماکو آمد و در آنجا بنای حکومت را نهاد و جانشینان او با عنوان سرداری مدتها در ماکو فرمان راندند.

بنا بر آثار تاریخی و کتیبه های سنگی شهر و ناحیه ، ماکو فرهنگی درخشان داشته و از حکومت « اورارتو » ها نشانه هایی وجود دارد که توسط باستان شناسان بیگانه و ایرانی به ثبت رسیده است، چنان که در سال 1045 ه.ق. «سلطان مراد چهارم عثمانی» برای خرابی دژهای نظامی ماکو ، « قره مصطفی پاشا » ، سردار سرشناس خود را به این ناحیه فرستاد.

این شهرستان دارای 4 شهر و 2 بخش میباشد. عمده درآمد مردم از راه دامپروری و کشاوررزی به دست می آید. محصولات آن عبارت است از : گندم ، جو ، پنبه و علوفه .

در این شهرستان معادن زغال سنگ ،  سرب و پنبه نسوز قرار داردو دارای یک کارخانه پنبه پاک کنی و چند کارخانه آرد است. از جمله آثار تاریخی آن « دخمه سنگی ، قبرستان پیر احمدی کندی ، پل پنج چشمه ، قصر سردار ماکو» میباشد. 

گمرک بازرگان 

شهر بازرگان از توابع شهرستان ماکو و در 15 کیلومتری شمال آن قرار گرفته است. بازرگان به عنوان نقطه خروجی مرز ایران و ترکیه در دامنه کوه آرارات واقع شده است. آب و هوای آن معتدل و شغل ساکنین آن خرید و فروش کالا و کشاوررزی میباشد. با توجه به میزان افزایش تردد کامیونها و مسافرین خروجی و ورودی از طریق بازرگان ، در منطقه مزبور تاسیسات فراوانی ایجاد گردییده است و رشد و شکوفایی در مرز بازرگان به وضوح به چشم میخورد.این منطقه نقطه انتهایی مسیر « جاده ابریشم» در ایران که از « پل خاتون » در مرز ترکمنستان شروع شده و پس از عبور از استان هایی خراسان ، سمنان ، تهران ، قزوین ، زنجان و آذربایجان غربی عبور مینماید، محسوب میگردد. مسیر مزبور به عنوان مهمترین و کوتاهترین راه موجود در جهت مبادله کالا و مسافر از طریق ایران به اروپا محسوب میگردد.

سابقا کاروانهای تجاری از طریق ماکو توسط جاده ای خاکی از آواجیق در نزدییکی قریه « پیر احمدی کندی» در محلی به نام صوفیعلی از مرز ایران عبور کرده و به «والدبایزید» ترکیه میرسید. در ابتدا گمرک مهم منطقه در شهرستان خوی مستقر بوده و عمده کالاهای وارداتی از اروپا و از راه « بندر ترابزون» از طریق قیزیل دره و بایزید وارد آواجیق در 30 کیلومتری بازرگان می شد و پس از انجام تشریفات گمرکی در خوی به سایر نقاط کشورحمل میگردید. با احداث پل پنج چشمه واقع در شرق جاده فعلی تبریز ماکو و توسعه شهر ماکو زمینه برای توجه به مرز بازرگان هموار گردید.

 گمرک بازرگان در سال 1305 زمانی که روستای بازرگان حدود 40 خانوار جمعیت داشته ، در این منطقه مستقر بوده اسست. ساختمان اولیه گمرک بازرگان شامل یک اطاق گلی بوده که حدود 4 تا 5 نر پرسنل در محل مذکور مشغول خدمت بوده اند. به علت عدم وجود امکانات و همچنین آذوقه ، مدتی گمرک بازرگان به شهرستان ماکو منتقل شد.

مجددا در سال 1314 با توجه به تقاضای تجار و مسافرین مبنی بر انجام تشریفات گمرکی در مرز گمرک به محل قبلی انتقال یافت. در طی سالهای 1315 تا 1317 ساختمان مستقلی در کنار جاده و در محلی که به عنوان کویی قدیم معروف است، احداث گردید. در سازمان سال 1317 دفاتر گمرکی مرز ایران و ترکیه که همگی تابع گمرک تبریز بودند شامل دفاتر گمرکی تمرچین ، قطور ، سیه چشمه ، صوفیعلی و بازرگان بوده است. با شروع جنگ جهانی دفاتر صوفیعلی و تمرچین تعطیل و به پاسگاه مرزی تبدیل شدند. دفتر گمرکی قطور نیز به محل گمرک رازی منتقل گردید. در ساختار سازمانی سال 1327 دفاتر گمرکی قطور ، سیه چشمه و صوفیعلی از جمله گمرکات تابعه بازرگان محسوب گردیدند.

در سال 1318 به دلیل افزایش حجم مبادلات و تردد مسافرین قرارداد احداث ساختمان مشترک گمرکات ایران و ترکیه در جوار هم و در نقطه صفر مرزی به صورت مشابه منعقد گردید. به علت وقوع جنگ جهانی دوم در سال 1320 ساختمان گمرک ایران نیمه تمام باقی ماند که نهایتا در طی سالهای 1325 1327 ساختمان مذکور مرمت و گمرک بازرگان در محل مذکور شروع به کار نمود. در سالهای 1328 1377 ساختمانهای جدید، انبارها و منازل مسکونی و سایر امکانات و تاسیسات مورد نیاز احداث گردید( در سال 1364 ساختمانهای اداری گمرک بازرگان به مساحت 4418 مترمربع و در 4 طبقه با زیر بنای 9119 مترمربع راه اندازی شد).

در طی جنگ تحمیلی حجم فعالیت گمرک بازرگان افزایش یافت و در سال 1377 نیز سازمان پایانه ها اقدام به ساخت ساختمان جدیدی که پاسخگوی نیازهای فعلی گمرک بازرگان باشد، به مساحت 450 مترمربع نموده است. گمرک مزبور در حال حاضر در سطح مدیر کل و به منظور انجام امور مختلف گمرکی شامل مسافری ، واردات ، صادرات، ترانزیت ، قضایی و ... فعالیت مینماید. همچنین گمرک  پلدشت و بازارچه های ساری سو و صنم بلاغی تحت مدیریت گمرک بازرگان مشغول فعالیت مییباشند.